Norma EN 1090 to jeden z kluczowych standardów dla firm produkujących konstrukcje stalowe i aluminiowe w Unii Europejskiej. Jej stosowanie wiąże się bezpośrednio z obowiązkiem znakowania wyrobów znakiem CE. W tym wpisie wyjaśniamy, kto musi wdrożyć EN 1090, jakie są konsekwencje jej niestosowania i jak HMS wspiera wykonawców w procesie certyfikacji.
Co to jest norma EN 1090?
EN 1090 to zbiór norm europejskich regulujących:
- projektowanie, wytwarzanie i montaż konstrukcji stalowych i aluminiowych,
- zasady kontroli jakości, nadzoru, dokumentacji i oznakowania CE,
- procesy specjalne, takie jak spawanie, cięcie, malowanie, montaż prefabrykatów.
Norma EN 1090 została wprowadzona obowiązkowo Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego nr 305/2011 (CPR) i zharmonizowana z dyrektywą budowlaną.
Kto ma obowiązek stosować normę EN 1090?
Stosowanie EN 1090 jest obowiązkowe dla wszystkich firm, które:
- Wytwarzają lub montują konstrukcje stalowe lub aluminiowe w budownictwie,
- Produkują wyroby budowlane trwale wbudowywane w obiekty (hale, wiaty, mosty, zbiorniki, schody, balustrady),
- Dostarczają konstrukcje na rynek UE (nawet jeśli produkcja odbywa się poza UE),
- Oznaczają swoje wyroby znakiem CE.
Nie ma znaczenia, czy firma działa jako główny wykonawca, podwykonawca czy producent komponentów – każdy podmiot odpowiedzialny za produkt końcowy musi spełniać wymagania EN 1090.
Jakie produkty podlegają pod EN 1090?
- Hale przemysłowe i magazynowe
- Konstrukcje wsporcze, ramy, kratownice
- Schody, pomosty, barierki, balustrady
- Wieże, maszty, podesty
- Zbiorniki, silosy, estakady
- Konstrukcje spawane trwale połączone z obiektem
Jeśli produkt jest częścią konstrukcji budowlanej i podlega montażowi, musi być zgodny z EN 1090.
Kluczowe elementy wdrożenia EN 1090
1. System Zakładowej Kontroli Produkcji (ZKP/FPC)
Zdefiniowany w EN 1090-1. Każdy producent musi wdrożyć wewnętrzny system kontroli jakości obejmujący:
- nadzór nad procesami,
- dokumentację techniczną,
- personel i kwalifikacje,
- nadzór nad spawaniem i procedurami WPS/WPQR.
2. Certyfikacja procesu spawania wg EN ISO 3834
Spawanie jest procesem specjalnym i musi być kontrolowane przez koordynatora spawalniczego (IWE/IWT/IWS)oraz objęte procedurami WPS.
3. Deklaracja Właściwości Użytkowych (DoP) + Znak CE
Po pozytywnym audycie i zatwierdzeniu systemu, producent wystawia DoP i umieszcza znak CE na produkcie, zgodnie z wymaganiami CPR.
Co grozi za brak zgodności z EN 1090?
- Zakaz wprowadzenia wyrobu na rynek UE,
- Brak możliwości uzyskania odbiorów budowlanych,
- Kara od nadzoru budowlanego,
- Utrata kontraktów i zleceń,
- Problemy z ubezpieczeniem i odpowiedzialnością cywilną.